ricac.ac.ir Guest

سومين جلسه از سلسله کارگاه‌هاي تخصصي روش تحقيق در پژوهش‌هاي فرهنگي با موضوع «روش تمايز معنايي» (Semantic Differential Method) در مورخ 14 تير 89 توسط گروه سياستگذاري و مهندسي فرهنگي پژوهشکده مطالعات راهبردي فرهنگ در پژوهشگاه برگزار شد.

 دکتر سيد رضا نقيب السادات، عضو هيات علمي دانشگاه علامه طباطبايي در اين کارگاه آموزشي درباره روش تمايزمعنايي، جايگاه آن در ميان ساير روشها، تعريف و ويژگيهاي آن، مراحل طراحي مقياس ها و تحليل نتايج سخنراني کردند.

مباحث مطرح شده در اين کارگاه آموزشي به اين شرح  بود:

-        اقسام روش‌شناسي شامل:

o      صوري (توجه به جنبه‌هاي نظري موضوع)

o      تجربي (توجه به تجربه حسي)

o      ترکيبي (ترکيب دو روش)

-        روش تمايز معنايي به عنوان روش تبييني مطرح است که تعامل ميان پديده ها را بررسي مي‌کند.

-        در مدل روش‌هاي تبييني با کمک روش تحقيق از سطح نظري به سطح عملي مي‌رسيم.

-        در روش تمايز معنايي هم مي‌توانيم با مساله سروکار داشته باشيم و هم با موضوع.

-   ويژگي‌هاي يک عنوان خوب شامل جامع بودن، مانع بودن، سادگي و روشني، طولاني و کلي نبودن، کلمه زايد نداشتن، در حد ادعاي عنوان بودن و نداشتن مخاطره براي محقق است.

-   روش تمايز معنايي توسط «چارلز آزگود» ارائه شده و ايشان روشي را براي اندازه گيري جايگاه مفاهيم در نزد افراد ذکر مي‌کنند.

-   براي اندازه گيري مفاهيم بر روي يک پيوستار 7 سطحي اندازه گيري اتفاق مي‌افتد که داراي دو جهت مثبت و منفي است و حد وسط، حد ميانگين است.

-   برخي مفاهيم چند بعدي و کيفي اند و نياز به ابزاري براي اندازه گيري آنها داريم لذا در اين روش، بحث مقياس بندي نيز پديد آمد.

-   مقياس‌ها تکنيکي براي ارزيابي چند بعدي بودند که از تعدادي شاخص تشکيل مي‌شدند. از اين لحاظ در حوزه مقياس، دو نوع مقياس‌بندي يک بعدي و چند بعدي بوجود آمد که مشهور ترين آنها بوگاردوس، تورستن، ليکرت و گاتمن بودند.

-        سه مرحله طراحي مقياس عبارتند از:

o      تعيين ارزشهايي که موضوع تحقيق است

o      پرسش از يک نمونه منتخب براي ثبت عکس العمل هايشان در خصوص هر مقياس

o      محاسبه

-        در اندازه‌گيري مقياس، محقق اجازه ندارد افراد را نسبت به توصيف صفات هدايت کند.

-   در صورت تعدد مفاهيم مورد سنجش، تکنيکي به نام تکنيک تحليل پيوندي وجود دارد که با استفاده از آن، نه تنها مي‌توان جايگاه مفاهيم را روي پيوستار تعيين کرد بلکه فاصله هر مفهوم را از مفهوم ديگر اندازه‌گيري کرد. سپس مي‌توان آن را با استفاده از آزمون همبستگي اسپيرمن محاسبه کرد.

-        از محدوديت‌هاي روش تمايز معنايي، قضاوت ذهني و نبود دقت در فواصل سطوح اندازه گيري است.

مباحث مطرح شده در اين کارگاه، إن شاء الله به زودي از طرف پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات به صورت کتابچه‌اي منتشر و در دسترس علاقه‌مندان قرار خواهد گرفت.